สู้ศึกเก้าทัพในรัชกาลที่ ๑

ผลงาน           สู้ศึกเก้าทัพในรัชกาลที่ ๑

  ศิลปิน          ณัฏฐพล สุวรรณกุศลส่ง

เทคนิค          ภาพพิมพ์ซิลค์สกรีน

ขนาด            ๓๙.๗ x ๖๐.๓ ซม.

ปีที่สร้าง        ๒๕๕๕

การเคลื่อนขบวนทัพสู้ศึกในสงครามเก้าทัพ ณ บริเวณทุ่งลาดหญ้า เชิงเทือกเขาบรรทัด เมืองกาญจนบุรี มุ่งสู่ด่านเจดีย์สามองค์

สงครามเก้าทัพ คือสงครามรบพุ่งกันระหว่างอาณาจักรพม่ากับราชอาณาจักรไทย หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ เป็นราชธานีแห่งใหม่ได้เพียง ๓ ปี (พ.ศ.๒๓๒๕) พระเจ้าปดุง กษัตริย์พม่า ได้บรมราชาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์อังวะในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ทรงแสดงแสนยานุภาพด้วยการกรีฑาทัพมาประกาศสงครามกับกรุงรัตนโกสินทร์มากถึง ๙ ทัพ มีกำลังพลมากมาย ถึง ๑๔๔,๐๐๐ คน ยกทัพมา ๕ ทิศทาง เข้าตีหัวเมืองต่างๆ เช่น ทางใต้เข้าทางเมืองระนอง ทางเมืองราชบุรี ทางแม่สอดเมืองตาก ทางเหนือเข้าตีตั้งแต่เมืองเชียงแสน เชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง และทัพหลวงพระเจ้าปดุงเป็นแม่ทัพคุมพลเข้ามาทางด่านเจดีย์สามองค์ เมืองกาญจนบุรี

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงจัดทัพสู้ศึกเป็น ๔ ทัพ รวบรวมกำลังไพล่พลได้เพียง ๗๐,๐๐๐ นาย ทรงเปลี่ยนกลศึกเป็นการยกกำลังไปตั้งรับนอกราชธานี เพื่อไม่ให้ผิดพลาดเช่นกรุงศรีอยุธยาที่ใช้พระนครเป็นที่ตั้งรับ ทรงจัดทัพไปตั้งยันไว้ที่เมืองนครสวรรค์ ด่านเจดีย์สามองค์ และเมืองราชบุรี ทัพใหญ่ทรงมอบหมายให้สมเด็จพระอนุชาธิราช พระบวรราช เจ้ากรมพระราชวังบวรมหาสุรสีหนาท ยกทัพไปยันไว้ที่ทุ่งลาดหญ้า เมืองกาญจนบุรี โดยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงบัญชาการทัพหลวงเป็นกำลังหนุน เมื่อทัพหน้าเกิดความเพลี่ยงพล้ำสงครามเก้าทัพยืดยื้ออยู่นานถึง ๑๐ เดือน ฝ่ายพม่าถูกตัดการลำเลียงเสบียงอาหารเกิดการขาดแคลนอย่างหนัก สงครามแตกหักเมื่อวันศุกร์ เดือน ๓ แรม ๔ ค่ำ ปีมะเส็ง ตรงกับวันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๓๒๘ รับสั่งให้เข้าตีพม่าพร้อมๆ กันทุกค่าย

ในภาพนี้เป็นภาพประกอบของกองทัพสมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาสุรสีหนาท พระอนุชาธิราช ยกไปสกัดกองทัพพม่าที่เข้ามาทางด่านเจดีย์สามองค์ บริเวณทุ่งลาดหญ้าเชิงเทือกเขาบรรทัด เป็นภาพของกองทัพที่ยกขบวนทัพตลอดทั้งวันจนพระอาทิตย์ใกล้จะลับขอบฟ้า อันเป็นกลลวงให้ฝ่ายพม่าเข้าใจว่ากองทัพไทยมีการเพิ่มเติมกำลังอยู่ตลอดเวลาตกกลางคืนให้ทหารออกนอกค่าย พอกลางวันกลายเป็นภาพขบวนทัพที่เข้ามาเสริม

Category

Art of the month

X